نفخ
دستگاه گوارش
بسیاری
از مردم بخصوص در کشورهای صنعتی وافرادیکه با تکنیک پیشرفته کارهای زندگی خود را
انجام میدهند از نفخ شکم گله دارند. گازهائیکه در دستگاه گوارش وجود دارند عبارتند
از اکسیزن. ازت .ئیدروزن. متان و گاز کربنیک که دارای بوی بد نیستند و یک سری
گازهای بدبو که از تخمیر مواد غذائی هضم نشده بوجود میایند. گاز اکسیزن و نیتروزن
از بلعیدن هوا میباشند و افرادیکه بیشتر هواخوری میکنند بیشتر باد گلو مینمایند و
هوای خورده شده اکثرا با اروغ دفع میگردد گازهائیکه در روده انسان بوجود میایند بیشتر
در اثر نامنظم بودن حرکات روده و کندی حرکت غذا در روده ها و یا در اثر کمبود انزیمهای
گوارشی و ضعف عمل هضم بوجود میایند نوع غذا نیز در ایجاد نفخ شکم موثر است و
غذاهائی مانند شیر . مشروبات گازدار . کلم پیچ و کلم قمری . عدس .باقلا . کاهو . پیاز.خام.
سبزیجات خام . لوبیا میوه های نارس و انگورهای پوست کلفت سبب افزایش گاز در روده
ها میگردند برای برطرف نمودن نفخ شکم لازم است ابتدا سبب ان معلوم گردد اگر نفخ
شکم مربوط به بدی برنامه غذائی باشد باید ضمن پرهیز از غذاهای نفاخ برنامه غذائی
را اصلاح کرد و اگر نفخ در اثر اضطراب و ناراحتی های عصبی باشد چون اضطراب در امر گوارش وقفه ایجاد میکند باید
نسبت به رفع ان و ایجاد ارامش عصبی اقدام شود بعلاوه باید غذا را با ارامش و تانی
جوید و فرو برد تا خوب با اب بزاق مخلوط شده و دستگاه عصبی نیز برای هماهنگی کارهای
گوارشی فرصت کافی داشته باشد اگر نفخ شکم از کندی حرکات روده باشد با مصرف داروهائی
نظیر رازیانه بو داده و زیره سیاه و سایر داروهای ضد کندی حرکات روده که از همه
انها بهتر معجون راوند است میتوان نسبت به تنظیم حرکات روده ها و تخلیه منظم روده
اقدام نمود . گاهی نفخ شکم بگونه ای است که جز با خوردن مسهل زایل نمیگردد در این
حالت میتوان از مسهل سنای مکی و گل سرخ و یا سولفات دو سود یا بعضی روغنهای گیاهی
استفاده نمود و در افراد گرم مزاج از فلوس استفاده میگردد اما بعد از مصرف مسهل
انتخاب شده باید مدتی در مصرف غذا از نظر کمی و کیفی و فواصل زمانی دقت کافی مبذول
گردد تا بیماری ریشه کن شود. گاهی نیز سردی مزاج معده و ضعف ان سبب میشود که تخلیه
معده کند شده و تمرکز مواد غذائی در ان تولید گاز نماید این نفخ معده با حالتی که
هواخوری شده فرق دارد. این حالت نوعی بیماری است در صورتیکه هواخوری جزء بیماریها
محسوب نمیشود و در اکثر افراد سالم نیز موجود است.
این بیماری
با داروهائی نظیر اصل سوس (مغز ریشه شیرین بیان ) پرسیاوشان .افسنطین و تخم کرفس
از هر کدام دو مثقال برطرف میشود و اگر با این منضج بر طرف نشد به دنبال ان باید
مسهل سنا خورده شود. معجون راوند نیز برای این افراد مفید است یکی دیگر از عوامل تولید
گاز در روده ها اختلال در هضم و جذب مواد نشاسته ای و ورود این مواد هضم نشده در
روده فراخ است این مواد در روده فراخ وسیله باکتریها تخمیر شده و گاز ئیدرزون تولید
میگردد و همچنین افرادی که لاکتوز شیر در روده انان خوب هضم نمیشود و وارد روده
فراخ میگردد لاکتوز نیز در روده فراخ این افراد وسیله باکتریها تجزیه شده و سبب
تولید گاز ئیدروزن و بالاخره نفخ شکم میکند. مقداری از گازهای تولید شده در دستگاه
گوارش مرتب وارد رگهای خونی اطراف این دستگاه شده و در خون حمل میشوند و زمانیکه
به ششها میرسند ششها این گازها را گرفته و از بدن بیرون میفرستند از این جهت است که بوی بد دهان را نمیتوان همیشه به
خود دهان نسبت داد به همین دلیل
است که بوی سیر از دهان گاهی پس از 48 ساعت که از مصرف ان گذشته هنوز استشمام میگردد
(ضمنا لازم به یاد اوری است نوعی بوی بد دهان موجود است که همیشگی است و مربوط به
دندانها نبوده بلکه مربوط به پرورش نوعی میکرب مخصوص است در ششها و دستگاه گوارش و
این بیماری را پزشکان سنتی مرض بخر میگویند جهت مداوای این بیماری ضمن مصرف انتی بیوتیک
مریض باید چند مسهل بخورد تا دستگاه گوارش او نیز کاملا پاک گردد یکی دیگر از
گازهائیکه در اثر تخمیر در روده فراخ به وجود میاید گاز متان است در بعضی افراد
تولید این گاز در روده فراخ بحدی است که اگر هنگام خروج این گاز از مقعد شعله ای
به ان نزدیک کنیم گاز با شعله ابی رنگ ملایمی میسوزد.
دفع گاز از مقعد وسیله افراد مختلف متفاوت است به طور کلی افرادیکه انزیمهای تجزیه کننده مواد غذائی در انها کمتر میباشد و یا حرکات دستگاه گوارش انان منظم و طبیعی نیست و یا تخلیه معده و روده انان خوب انجام نمیشود دفع گاز از مقعد انان بیشتر است گاهی بیمار شکایت از نفخ و درد شکم در اثر نفخ روده ها میکند در صورتیکه علت درد وجود گاز زیادی در روده ها نبوده بلکه ممکن است در اثر عوامل دیگری باشد که بیمار به ان واقف نیست و این به عهده پزشک است که اسباب درد و ناراحتی را ریشه یابی کند.



