تبليغاتX
.: طب ایرانی :.

سکسکه= هیکپ
سکسکه عبارتست از یک انقباض سریع دیافراگم که در اثر تحریک عصب فرنیک عارض میشود و در اثر این انقباض سریع دیافراگم با حشاء پائین و بالای خود ضربه میزند و ضربه ان بزیر شش ها سبب یک تخلیه بدون اراده ناقص اما سریع هوا از شش ها میگردد که شخص احساس یک تنفس سریع را مینماید.
سکسکه معمولا عملی است طبیعی و عادی و اگر خارج از اندازه باشد پدیده ای است که برای بدن لازم است و مبارزه با ان در حال طبیعی جایز نیست و اینکه مردم عوام به محض پیدایش سکسکه برای متوقف شدن ان اقداماتی انجام میدهند مثلا بخوردن اب یا چیزی دیگر اقدام میکنند یا برای سکسکه کننده ایجاد ترس و وحشت یا توهم مینمایند عملی است غیر بهداشتی و مخالف چیزی است که طبیعت انسان نیاز به ان دارد سکسکه طبیعی اکثرا زودگذر است ولی گاهی چند ساعت به طول میانجامد و علامت بیماری خاصی است که ممکن است در اثر ناراحتی های گوارشی باشد یا ناراحتی مراکز عصبی یا اختلالات قلبی یا ناراحتی های تنفسی و گاهی نیز ممکن است بعضی از بیماریهای عفونی سبب سکسکه شوند که در اینصورت سکسکه خیلی دیر قطع میگردد و یا روزانه چندین بار عارض میشود و اسباب ناراحتی بیمار را فراهم میسازد . گاهی نیز مشاهده شده که سکسکه انقدر ادامه پیدا میکند تا شخص را از پای در اورده امروزه اعمالی که پزشکان برای متوقف شدن سکسکه انجام میدهند عبارتند از صحبت های حیرت انگیز که ناگاه فکر بیمار را از سکسکه منحرف نموده و شدیدا متوجه موضوع دیگری نماید- ایجاد ترس و وحشت-- تحریکات دردناک و ناراحت کننده بوئیدن گازها و بخارات قوی مانند گاز امونیاک و سرکه .پزشکان سنتی جهت مداوای اینگونه سکسکه ها علاوه بر اقدامات مذکور فوق از داروهای عطسه اور استفاده میکنند. این دارو 70 % از سکسکه های غیر طبیعی را قطع مینماید گاهی که که با این عمل نیز قطع نمیشود لانه زنبور را پودر کرده و با مقداری خاک قند یا شکر در دهان بیمار ریخته و میخورانند عده ای را نیز داروهای استفراغ اور میدهند ضمنا لازم به تذکر است که قبل از انجام اقدامات مذکور بهتر است یک قاشق عسل را دریک لیوان اب گرم حل کرده و به بیمار بدهند و قدری صبر کنند اگر سکسکه قطع نشد میتوان اقدامات دیگری انجام داد . عده ای از پزشکان برای مداوای سکسکه هایی که به اسانی قطه نمیشوند اگر منشا معدی داشته باشند داروهای ضد اسید تجویز مینمایند و اگر منشا ء عصبی داشته باشند بی حسی موضعی ایجاد میکنند و اگر گاهی که شدت میکند و با دارو قطع نمیگردد از بیهوشی عمومی استفاده میکنند گاهی نیز از دارو های ارام بخش استفاده میشود و گاهی آتروپین در زیر پوست بدن تزریق میکنند اما بهتر است ابتدا تعیین شود که سکسکه در اثر چه عارضه ای ایجاد شده است تا نسبت به مداوای ان عارضه اقدام شود و مداوای ان عارضه همان مداوای سکسکه میباشد و زمانی که هیچ عارضه بیماری در بین نیست و ادامه هم ندارد و تنها یک عکس العمل طبیعی است مبارزه با ان صلاح نیست. و هیچ دارو و یا اکل و شربی نباید تجویز شود تا بدن به حال طبیعی رفلکس خود را انجام داده و به پایان برساند .
یوسفی میفرماید:
گر ترا سکسکه افتاد بجان که نشد هیچ دوایش درمان
سنجد و شیره بهم معجون کن هق هق سکسکه را بیرون کن
لازم به ذکر است به دستور یوسفی تعدادی از اینگونه بیماران را مداوا میکند نه همه را .



نفخ دستگاه گوارش

بسیاری از مردم بخصوص در کشورهای صنعتی وافرادیکه با تکنیک پیشرفته کارهای زندگی خود را انجام میدهند از نفخ شکم گله دارند. گازهائیکه در دستگاه گوارش وجود دارند عبارتند از اکسیزن. ازت .ئیدروزن. متان و گاز کربنیک که دارای بوی بد نیستند و یک سری گازهای بدبو که از تخمیر مواد غذائی هضم نشده بوجود میایند. گاز اکسیزن و نیتروزن از بلعیدن هوا میباشند و افرادیکه بیشتر هواخوری میکنند بیشتر باد گلو مینمایند و هوای خورده شده اکثرا با اروغ دفع میگردد گازهائیکه در روده انسان بوجود میایند بیشتر در اثر نامنظم بودن حرکات روده و کندی حرکت غذا در روده ها و یا در اثر کمبود انزیمهای گوارشی و ضعف عمل هضم بوجود میایند نوع غذا نیز در ایجاد نفخ شکم موثر است و غذاهائی مانند شیر . مشروبات گازدار . کلم پیچ و کلم قمری . عدس .باقلا . کاهو . پیاز.خام. سبزیجات خام . لوبیا میوه های نارس و انگورهای پوست کلفت سبب افزایش گاز در روده ها میگردند برای برطرف نمودن نفخ شکم لازم است ابتدا سبب ان معلوم گردد اگر نفخ شکم مربوط به بدی برنامه غذائی باشد باید ضمن پرهیز از غذاهای نفاخ برنامه غذائی را اصلاح کرد و اگر نفخ در اثر اضطراب و ناراحتی های عصبی باشد  چون اضطراب در امر گوارش وقفه ایجاد میکند باید نسبت به رفع ان و ایجاد ارامش عصبی اقدام شود بعلاوه باید غذا را با ارامش و تانی جوید و فرو برد تا خوب با اب بزاق مخلوط شده و دستگاه عصبی نیز برای هماهنگی کارهای گوارشی فرصت کافی داشته باشد اگر نفخ شکم از کندی حرکات روده باشد با مصرف داروهائی نظیر رازیانه بو داده و زیره سیاه و سایر داروهای ضد کندی حرکات روده که از همه انها بهتر معجون راوند است میتوان نسبت به تنظیم حرکات روده ها و تخلیه منظم روده اقدام نمود . گاهی نفخ شکم بگونه ای است که جز با خوردن مسهل زایل نمیگردد در این حالت میتوان از مسهل سنای مکی و گل سرخ و یا سولفات دو سود یا بعضی روغنهای گیاهی استفاده نمود و در افراد گرم مزاج از فلوس استفاده میگردد اما بعد از مصرف مسهل انتخاب شده باید مدتی در مصرف غذا از نظر کمی و کیفی و فواصل زمانی دقت کافی مبذول گردد تا بیماری ریشه کن شود. گاهی نیز سردی مزاج معده و ضعف ان سبب میشود که تخلیه معده کند شده و تمرکز مواد غذائی در ان تولید گاز نماید این نفخ معده با حالتی که هواخوری شده فرق دارد. این حالت نوعی بیماری است در صورتیکه هواخوری جزء بیماریها محسوب نمیشود و در اکثر افراد سالم نیز موجود است.

 

این بیماری با داروهائی نظیر اصل سوس (مغز ریشه شیرین بیان ) پرسیاوشان .افسنطین و تخم کرفس از هر کدام دو مثقال برطرف میشود و اگر با این منضج بر طرف نشد به دنبال ان باید مسهل سنا خورده شود. معجون راوند نیز برای این افراد مفید است یکی دیگر از عوامل تولید گاز در روده ها اختلال در هضم و جذب مواد نشاسته ای و ورود این مواد هضم نشده در روده فراخ است این مواد در روده فراخ وسیله باکتریها تخمیر شده و گاز ئیدرزون تولید میگردد و همچنین افرادی که لاکتوز شیر در روده انان خوب هضم نمیشود و وارد روده فراخ میگردد لاکتوز نیز در روده فراخ این افراد وسیله باکتریها تجزیه شده و سبب تولید گاز ئیدروزن و بالاخره نفخ شکم میکند. مقداری از گازهای تولید شده در دستگاه گوارش مرتب وارد رگهای خونی اطراف این دستگاه شده و در خون حمل میشوند و زمانیکه به ششها میرسند ششها این گازها را گرفته و از بدن بیرون میفرستند از این جهت است که بوی بد دهان را نمیتوان همیشه به خود دهان نسبت داد به همین دلیل است که بوی سیر از دهان گاهی پس از 48 ساعت که از مصرف ان گذشته هنوز استشمام میگردد (ضمنا لازم به یاد اوری است نوعی بوی بد دهان موجود است که همیشگی است و مربوط به دندانها نبوده بلکه مربوط به پرورش نوعی میکرب مخصوص است در ششها و دستگاه گوارش و این بیماری را پزشکان سنتی مرض بخر میگویند جهت مداوای این بیماری ضمن مصرف انتی بیوتیک مریض باید چند مسهل بخورد تا دستگاه گوارش او نیز کاملا پاک گردد یکی دیگر از گازهائیکه در اثر تخمیر در روده فراخ به وجود میاید گاز متان است در بعضی افراد تولید این گاز در روده فراخ بحدی است که اگر هنگام خروج این گاز از مقعد شعله ای به ان نزدیک کنیم گاز با شعله ابی رنگ ملایمی میسوزد.

دفع گاز از مقعد وسیله افراد مختلف متفاوت است به طور کلی افرادیکه انزیمهای تجزیه کننده مواد غذائی در انها کمتر میباشد و یا حرکات دستگاه گوارش انان منظم و طبیعی نیست و یا تخلیه معده و روده انان خوب انجام نمیشود دفع گاز از مقعد انان بیشتر است گاهی بیمار شکایت از نفخ و درد شکم در اثر نفخ روده ها میکند در صورتیکه علت درد وجود گاز زیادی در روده ها نبوده بلکه ممکن است در اثر عوامل دیگری باشد که بیمار به ان واقف نیست و این به عهده پزشک است که اسباب درد و ناراحتی را ریشه یابی کند.




عواملی که سبب زخم معده یا دیگر ناراحتی های گوارشی میشوندعبارتند از :

خوردن غذاهای داغ یا

غذاهای زیاد سرد به حد افراط – خوردن غذاهای زیاد سرد و زیاد گرم به دنبال هم – غذاهای اسیدی زیاده از حد- فرو بردن اشیاء تیز و برنده همراه غذا مانن قطعات شیشه یا سفال – ناراحتی های عصبی بیش از حد تحمل شخص خوردن مشروبات الکلی- خوردن فلفل سبز یا فلفل قرمز-گاهی نیز پرخوری اسباب ناراحتی های گوارشی میشود  وگاهی انگل های دستگاه گوارش اسباب ناراحتی این دستگاه میشوند اما در کم اشتهائی من غیر التهاب یا زخم دستگاه گوارش سردی مزاج و تنبلی معده و یا کم ترشح شدن شیره های گوارشی قابل توجه است.

داروهای ضدترشی و زخم معده

غلظت طبیعی اسید کلرئیدریک شیره پنج در هزار یا 5% است اما در ترشی معده (هیپر کلریدی ) و زخم معده ترشی معده تا چند ساعت پس از خوردن غذا بالا مانده موجب درد یا ترشی یا ناراحتی پیلور و پیدایش آروغ میشود لذا به منظور معالجه موقت و جلوگیری از پیشرفت بیماری با مصرف داروهای قلیائی ترشی زیادی را از بین میبرند اما داروهای مذکور باید دارای صفات زیر باشند.

1-     اسید زیادی راخنثی کنند.

2-     هضم طبیعی غذا را مختل نکنند (مثلا تمام اسید معده را خنثی نکند)

3-     معده راتحریک نکنند

4-     یبوست یا اسهال تولید نکنند.

5-     گاز کربنیک تولید نکنند.

6-     قلیائیت خون (آلکالوز) ایجاد نکنند.

 یکی از داروهای ضد اسید و ترشی معده تیری سیلیکات منیزیم و هیدروکسید آمونیم است. املاح منیزیم با مختصری سدیم ضمن خنثی کردن اسید خاصیت تلیینی و مسهلی دارند در صورتیکه املاح کلسیم و بیسموت و آلومینیم خاصیت ضد اسهالی دارند.

 

داروهای ضد اسید به سه گروه تقسیم میشوند.

عده ای تنها خنثی کننده اسید- عده ای ضد اسپاسم پیلور- عدهای ضد التهاب میباشند. افرادیکه غذای خود را ترش میکنند باید اولا از روی بیمیلی غذا نخورند در ثانی آنقدر نخورند که کاملا سیر شوند ثالثا از خوردن غذاهای زیر پرهیز نمایند.

سرکه –آش- فلفل- خردل- مایعات گازدار- غذاهای ترش- میوه های ترش- مشروبات الکلی- آسپرین- رب گوجه فرنگی و گوجه فرنگی خام – سوس- لیموی عمانی- ضمنا سیگار و داروهای مسکن و اسید دار نیز برای آنان زیان آور است.

در التهاب و زخمها لازمست که داروهای ضد اسید همراه با ضمع ها و لعاب ها مانند صمغ عربی مصرف نمایند تا سطح زخم یا پوست ملتهب را بپوشانند و در بهبودی آن کمک نمایند.

                         Gif 67 

ضعف معده و کندی عمل هضم غذا در معده

1-     علامات ضعف معده . پیدایش مختصری ورم در چهره – سنگینی سر- تنگا نفس- درد معده- کسل بودن شخص- کندی حرکات شخص- پریدگی یا زردی رنگ- نفخ شکم- آروغ ترش و بدبو (باد گلو ) گاهی اسهال به حد افراط و یا یبوست به حد افراط.

2-     مداوا و معلجه و چیزهائیکه مفید است برای اینگونه افراد.

3-     قی آوردن مانند انتیمون قی یا تخم ترب با عسل – استعمال مسهل مناسب تا معده پاک شود- روزه گرفتن- کم خوردن غذا- خواب طویل در صورتیکه به افراط نرسد- بعد از خواب و استراحت حرکات ورزشی کند- بتدریج که اشتها باز شود کم کم بر مقدار غذا افزوده گردد تا معده به تدریج عادت نماید و قوی شود- در مزاجهای سرد استفاده شود از معاجین گرم مزاج و در مزاجهای گرم که علامت آن عطش بسیار است استفاده شود از غذاهای سرد مزاج.

 

4-غذاهای مفید برای اینگونه افراد. کباب برگ- گوشت کباب کرده پرندگان – گوشت پخته- مربا جات- انگورهای پوست نازک- ماست شیرین- میوه های پخته و کمپوت- عسل نان برشته – ویتامینهای B (به مقدار که به حدا افراط نرسد)

 

4-     غذاها و داروهای مضر. آسپرین – مسکن ها به طور کلی- آنتی بیوتیک ها ی خوراکی – داروهای ضد حساسیت- چائی زیاد- غذاهای ترش یا تند- ادویه ها – میوه های ترش- غذاهای سرخ کرده- ترید- چربی- سیگار- نوشیدن چائی با معده خالی- غذاهای گاز دار- غذاهای پرحجم بیش از اندازه لازم.

لازم به ذکر است که پرخوری یا خوردن غذا از روی بیمیلی یا خوردن موادیکه غذائیت زیاد دارد در فاصله دو غذا عامل ضعف معده و کندی عمل هضم میباشند.