انتخاب غذا بر حسب طبع و مزاج فرد مشکلات سفره خانواده های امروزی قواعد طبخ غذا آداب غذا خوردن اقلام و اغذیه مضر و خطرناک اغذیه مفید توصیه های بهداشتی حتما میل کنیداسامی داروهای اساسی در طب اسلامی لیست مصلحات غذا و ضمیمه انواع چایهای سنتی پرهیز غذایی ضمیمه دو غذاهای معتدل غذاهای گرم غذاهای سرد خواص بعضی خوراکیها از دیدگاه پیامبر اکرم و اهل بیت سرما خوردگی .سینوزیت .زکام بیماری صرع .مداوای صرع سنگ کلیه. نفخ کلیه . درمان آن ریزش مو. پرموئی.کچلی. طاسی چاقی و لاغری انواع اسهال ها معده عسل درمانی تغذیه رژیم و گیاهان داروئی داروهای محرک جنسی نصیحت بهداشتی به افراد مسن تنگی نفسپیشگیری از حدوث بیماریهای قلبی و عروق مغزی مرض قند وسواس کج شدن دهان و رعشهصعود در ارتفاعات 3000 متر به بالا بعلت كمبود اكسيزن و نقصان فشار ان در ارتفاعات زياد سبب بروز علائمي ميگردد كه مجموعا تحت عنوان كوه گرفتگي ناميده ميشود و علت بروز اين عوارض فرصت كم براي تطابق شخص با اختلاف ارتفاع و اختلاف فشار اكسزن ميباشد. عوارض كوه گرفتگي عبارتند از :
سردرد .گيجي. سستي بدن و خواب الودگي . احساس سرما. گاهي استفراغ و پريدگي رنگ .تنگي نفس و كبود شدن لب ها . اختلالاتي در بينائي و شنوايي شخص و اين علائم در بيشتر افراد چنانچه حدود مدت سي ساعت در همان مكان به مانند به علت تطابق شخص با شرايط كوه و سازش با محيط از بين ميروند و گاهي ديده شده كه علائم فوق در بعضي افراد بصورت شديد و مدوام باقي مانده است و يا ناراحتي هاي ريوي خطرناك عارض گرديده.
كوه گرفتگي در افراد مختلف متفاوت است و بيشتر افرادي عوارض ان ظاهر ميشود كه عادت به رفتن كوه نداشته باشند و بسرعت خود را با ارتفاعات زياد برسانند . اگر اماكانات دادن اكسيزن در كوه فراهم باشد با دادن اكسيزن به اين افراد عوارض مذكور زايل خواهند شد و چون اين امكان معمولا در كوه نيست راه چاره اين است كه فردي كه عادت به رفتن كوه ندارد بتدريج صعود كند و در ارتفاعات مختلف قدري بماند و استراحت كند تا بدن او قدري گلبول سازي كند و خود را با شرايط محيط منطبق سازد و اگر اين امر انجام نشد و عوارض كوه گرفتگي به طور شديد ظاهر گشت بهترين راه مداوا ان است كه كوه گرفته را هر چه زودتر به اندازه پانصد تا هزار متر پائين تر منتقل كنند ضمنا افراديكه مبتلا به ناراحتي هاي ريوي يا قلبي هستند بايد از رفتن با ارتفاعات زياد پرهيز نمايند.
اما اگر مقداري حركات جسمي داشته باشند از بروز سنكوپ جلوگيري ميكند وقتي انسان از يك محيط سرد يا ملايم وارد منطقه اي گرمسيري ميشود حدود ده روز طول ميكشد تا بدنش بتواند با محيط جديد سازش نمايد و براي جلوگيري از گرمازدگي ضمن اينكه لازم است در حد توانش خود را از گرما دور نگهدارد بايد از ابي كه حدود يك در هزار نمك طعام دارد بقدر كافي استفاده نمايد تا به كم ابي خون مبتلا نگشته و مقدار نمك دفعي بدن نيز جبران گردد و تا زمانيكه بهواي گرم عادت كند فعاليت جسمي ملايمي داشته باشد و از لباسهاي گشاد كتاني كه عرق بدن بتواند بخوبي از ان خارج شود استفاده كند.
ضمنا تغذيه كافي داشته باشد و از خوردن مشروبات الكلي كه در اينگونه مواقع خطرناكند بپرهيزد بعلاوه خود را زياد خسته نكند و از دخانيات نيز كمتر استفاده كند.
علائم گرما زدگي عبارتند از:
خستگي زياد. گيجي . كم شدن اب بدن كه عطش مفرط از علائم ان است . گاهي قطع عمل تعرق در پوست بدن .بروز اختلالات رواني و پيدايش حال اغماء و بالاخره سنكوب ميباشد.
داروهاي كبدي را از نظر نحوه عمل به چهار دسته تقسيم ميكنند.
1- داوهائيكه سبب ازدياد ترشح صفرا از كبد ميشوند(مدر صفرا).
2- داروهائيكه سبب خروج يا دفع صفرا از كيسه صفرا ميشوند. (دافع صفرا)
3- داوهاي ضد ترشح صفرا.
4- داوهاي ضد نكروز كبدي .
داوهاي مدر صفرا آنهائي هستند كه سبب تحريك سلولهاي كبدي شده و موجب ازدياد ترشح صفرا ميشوند. موثرترين ماده محرك ترشح صفرا از كبد صفراي طبيعي ميباشد و اثر ان مربوط به املاح اسيدهاي صفراوي است املاح اسيدهاي صفراوي پس از ورود به اثني عشر موجب تحريك و ترشح سكرتين از ديواره دوازدهه ميشوند سكرتين پس از ورود در خون و گردش در بدن موجب تحريك سلولهاي كبدي و ازدياد ترشح صفرا ميشود به اين لحاظ است كه در ناراحتي سلولهاي كبد كه با كمبود ترشح صفرا همراه است املاح اسيدهاي صفراوي را كه از صفراوي تازه گاو تهيه كرده اند بصورت كپسول 1% گرم تا 25% گرم روزي دوبار به مريض ميخورانند اما بايد دانست كه تزريق املاح صفراوي به داخل وريد صلاح نيست چون موجب خرابي گلبولهاي قرمز و ضعف قلب و ضعف دستگاه عصبي مركزي ميگردد.
در ناراحتي كبدي و صفراوي لازمست مزاج بيمار و نوع ناراحتي در نظر گرفته شود و متناسب با آن از داروهاي مذكور در جدول استفاده كرده تا بيماري به جاي مداوا تشديد نگردد مثلا در مزاجهاي گرم كبد بايد از داوهاي صفرا اور سرد مزاج استفاده شود مانند فلوس- كاسني و هليله زرد و در مزاجهاي سرد كبدي از داوهاي مزاج گرم جدول استفاده شود به علاوه از اغذيه مضر مانند چربي زياد يا غذاهاي سرخ كرده وتند و شور بايد پرهيز نمود.
كنگر فرنگي- گياهي است به نام cynara-scohymus از تيره كمپوزيته كه هم بروي كبد اثر دارد هم بروي كليه.
اول اثرات اين گياه بر روي كبد عبارتند از : 1- افزايش ترشح صفرا از كبد .
2- تقويت عمل گليكوزن سازي كبد.
3- تقويت عمل ضد سمي كبد.
4- جلوگيري از تجمع چربي در سلولهاي كبدي .
دوم اثر بر روي كليه- تحريك كليه در دفع اوره و كلسترول و سموم نظير ارسنيك و الكل مقدار خوراك اين گياه را نوشته اند 10 گرم را دريك ليتر اب دم كرده و اب كه به نصف رسيد صاف كرده و بخورند و در روز مقدار 25 گرم را افارد بالغ ميتوانند مصرف كننند.
كبد يكي از اعضاء رئيسه بدن است و بطور متوسط دو كيلوگرم وزن دارد و حدود ده كار براي بدن انجام ميدهد كه مهمترين انها عبارتند از مبارزه با سموم- تنظيم قند خون - فيبرينوزن سازي- هپارين سازي- اوره سازي و ساختن و ترشح صفرا لذا بايد توجه خاصي به سلامتي اين غده كه پالايشگاه اصلي بدن ميباشد داشته باشيم.
افراديكه كبد ضعيف دارند علائم زير در انها مشاهده ميگردد.
1- صبحها با خستگي از رختخواب بر ميخزيزند و دهان انان تلخ يا بد مزه است.
2- اغلب به سر درد مبتلا ميشوند بخصوص درد نيمه سر.
تخليه معده بكندي انجام ميشود چون دفع صفرا طبيعي نيست و اشتهاي طبيعي به غذا ندارند.
4- رنگ چهره انها شفاف نيست.
5- اغلب مبتلا به يبوست ميباشد.
6- پس از صرف غذا احساس سنگيني ميكنند .
7- شكم انها نفخ ميكند.
8- ميلي بخوردن صبحانه ندارند.
9- در برابر سرما كم استقامت اند
10- بعضي از غذاها مانند چربي ها و ادويه جات به انان نميسازد.
براي رفع ضعف كبد بايد از مصرف غذاهاي چرب و غذاهاي تند . ادويه جات . الكل. سيگار. نمك زياد . انتي بيوتيك. گوشت مرغابي. ماهي هاي چرب. سركه . خردل . تركيبات . رنگي سوسهاي تند. كاكائو شكلات (قنادان اكثرا جهت ترد شدن و خوشبو شدن شيريني جات به انها تركيبات سمي مانند وانيلين ميزنند كه براي كبد مضر ميباشند )
ميوه هاي نارس. رب گوجه فرنگي و گوجه فرنگي خام غذاهاي سرخ كرده. پرخوري اجتناب نمود. و در مقابل مصرف روغن زيتون خام . ميوه جات مانند انگور .سبزيجات تازه . سيب زميني ابپز. امساك در غذا . خوردن يك ليوان اب خنك با مقداري خاكشير صبحها قبل از ناشتائي ورزش هاي مناسب . استراحت با اندازه كافي .خود داري از غم و اندوه و تشويش و نگراني هاي روحي . گردش در هواي ازاد و ديدن مناظر طبيعي زيبا و اجتناب از خوردن تركيبات رنگي نوشابه ها . سبب تقويت كبد ميشود.
داروهاي صفرا اور (دافع صفرا):اين داوها به علت تحريك اثني عشر طي يك عمل انعكاس عصبي موجب انقباض كيسه صفرا و در نتيجه تخليه صفرا بدرون روده ميشوند.
صفرا نيز بعلت داشتن اسيدهاي صفراوي پس از ورود در روده سبب تحريك مخاط دوازدهه و ترشح سكرتين ميشود كه اين نيز به نوبه خود موجب تحريك سلولهاي كبدي و ترشح صفرا و پر كردن مجدد كيسه صفرا خواهد شد كه نتيجتا اين داوها مدر صفرا نيز ميباشند.
مهمترين داوهاي صفرااور عبارتند از :
روغن زيتون- دو تا سه قاشق غذا خوري شب وقت خواب .
سولفات منيزيم . كه به مقدار 10- 5 گرم صبح ناشتا و هنگام خواب مصرف ميشود.
پپتن: به مقدار 2-5 گرم در روز .
سولفات سديم به مقدار 5-40 گرم در اب جوش حل كرده و صبح ناشتا ميخورند اگر مقدار 40 گرم خورده شود ان روز بهتر است نان و چائي خورده نشود و مسهلي است تقربا قوي .
سوربيتول. به مقدار 30- 50 گرم را در اب حل كرده و ناشتا. ميخورند اين ماده شيرين مزه است و به جاي قند در بيماران ديابتي مصرف ميشود.
داوهاي ضد ترشح صفرا- اين داروها ندرتا وسيله پزشكان متخصص گوارشي و در مواقعي كه انسداد كيسه صفرا وجود دارد مانند سنگهاي صفراوي مصرف ميشود كه اين عمل مورد قبول بيشتر اطباء نميباشد.
يكي از داروهاي صفرا اور تجربه شده هليله زرد است كه هم مدر است و هم دافع صفرا و در بيماريهاي گرم مزاج كبدي مانند كهير و يرقان به مقدار ده مثقال از ان را كه از پوست ميوه ان 4 مثقال ميشود كوبيده و به مدت 48 ساعت مي خيسانند ( در 400 cc اب جوش ) و ناشتا ميخورند و انروز نبايد نان و چائي و دوغ و سرخ كرده خورده شود.
عسل و حافظه
رسول اکرم (ص) فرمودند: " عسل مایعی است که به قوه حافظه کمک میکند. هر کس که میخواهد حافظه اش زیاد شود باید عسل بخورد"
دانشمندان
آمریکایی به تازگی دست به آزمایشهای جالبی زده اند . آنها در یک نوبت به
افراد مسن از نوشابه هایی که با گلوکز شیرین شده بود و در نوبت دیگر از
نوشابه هایی که با ساخارین شیرین شده بودند. استفاده کردند. این محققان
برای ازمایشهای حافظه این افراد یک سری تست های روانی درباره حافظه . به
انها محول کردند و به وسیله این تست ها پارامتر های حافظه انها را اندازه
گیری کردند. نتیجه این ازمایشها معلوم کرد هنگامی که افراد به جای نوشابه
های ساخارینی از نوشابه های حاوی گلوکز استفاده میکنند . در انجام تست های
حافظه موفق تر هستند .بخصوص در زمینه به خاطر سپردن لغات موفقیت آنها
چشمگیر است.
سکسکه عبارتست از یک انقباض سریع دیافراگم که در اثر تحریک عصب فرنیک عارض میشود و در اثر این انقباض سریع دیافراگم با حشاء پائین و بالای خود ضربه میزند و ضربه ان بزیر شش ها سبب یک تخلیه بدون اراده ناقص اما سریع هوا از شش ها میگردد که شخص احساس یک تنفس سریع را مینماید.
سکسکه معمولا عملی است طبیعی و عادی و اگر خارج از اندازه باشد پدیده ای است که برای بدن لازم است و مبارزه با ان در حال طبیعی جایز نیست و اینکه مردم عوام به محض پیدایش سکسکه برای متوقف شدن ان اقداماتی انجام میدهند مثلا بخوردن اب یا چیزی دیگر اقدام میکنند یا برای سکسکه کننده ایجاد ترس و وحشت یا توهم مینمایند عملی است غیر بهداشتی و مخالف چیزی است که طبیعت انسان نیاز به ان دارد سکسکه طبیعی اکثرا زودگذر است ولی گاهی چند ساعت به طول میانجامد و علامت بیماری خاصی است که ممکن است در اثر ناراحتی های گوارشی باشد یا ناراحتی مراکز عصبی یا اختلالات قلبی یا ناراحتی های تنفسی و گاهی نیز ممکن است بعضی از بیماریهای عفونی سبب سکسکه شوند که در اینصورت سکسکه خیلی دیر قطع میگردد و یا روزانه چندین بار عارض میشود و اسباب ناراحتی بیمار را فراهم میسازد . گاهی نیز مشاهده شده که سکسکه انقدر ادامه پیدا میکند تا شخص را از پای در اورده امروزه اعمالی که پزشکان برای متوقف شدن سکسکه انجام میدهند عبارتند از صحبت های حیرت انگیز که ناگاه فکر بیمار را از سکسکه منحرف نموده و شدیدا متوجه موضوع دیگری نماید- ایجاد ترس و وحشت-- تحریکات دردناک و ناراحت کننده بوئیدن گازها و بخارات قوی مانند گاز امونیاک و سرکه .پزشکان سنتی جهت مداوای اینگونه سکسکه ها علاوه بر اقدامات مذکور فوق از داروهای عطسه اور استفاده میکنند. این دارو 70 % از سکسکه های غیر طبیعی را قطع مینماید گاهی که که با این عمل نیز قطع نمیشود لانه زنبور را پودر کرده و با مقداری خاک قند یا شکر در دهان بیمار ریخته و میخورانند عده ای را نیز داروهای استفراغ اور میدهند ضمنا لازم به تذکر است که قبل از انجام اقدامات مذکور بهتر است یک قاشق عسل را دریک لیوان اب گرم حل کرده و به بیمار بدهند و قدری صبر کنند اگر سکسکه قطع نشد میتوان اقدامات دیگری انجام داد . عده ای از پزشکان برای مداوای سکسکه هایی که به اسانی قطه نمیشوند اگر منشا معدی داشته باشند داروهای ضد اسید تجویز مینمایند و اگر منشا ء عصبی داشته باشند بی حسی موضعی ایجاد میکنند و اگر گاهی که شدت میکند و با دارو قطع نمیگردد از بیهوشی عمومی استفاده میکنند گاهی نیز از دارو های ارام بخش استفاده میشود و گاهی آتروپین در زیر پوست بدن تزریق میکنند اما بهتر است ابتدا تعیین شود که سکسکه در اثر چه عارضه ای ایجاد شده است تا نسبت به مداوای ان عارضه اقدام شود و مداوای ان عارضه همان مداوای سکسکه میباشد و زمانی که هیچ عارضه بیماری در بین نیست و ادامه هم ندارد و تنها یک عکس العمل طبیعی است مبارزه با ان صلاح نیست. و هیچ دارو و یا اکل و شربی نباید تجویز شود تا بدن به حال طبیعی رفلکس خود را انجام داده و به پایان برساند .
یوسفی میفرماید:
گر ترا سکسکه افتاد بجان که نشد هیچ دوایش درمان
سنجد و شیره بهم معجون کن هق هق سکسکه را بیرون کن
لازم به ذکر است به دستور یوسفی تعدادی از اینگونه بیماران را مداوا میکند نه همه را .
آروغ دو نوع است. یک آروغ خوش خیم که پس از صرف غذا و یا خوردن نوشابه یا غذاهای گازدار طبیعت میخواهد گاز زیادی معده را که قسمتی از فضای ان را اشغال کرده خارج نماید دیگر اروغ بدخیم است که بیمورد انجام میشود و علت ان را بعضی ناراحتی گوارشی و عده ای ناراحتی های عصبی دانسته اند در اینگونه افراد علاوه بر انکه گاز زیادی معده خارج نمیشود بلکه مقداری هم هوا به هوای معده اضافه میگردد که این خود سبب افزایش نفخ شکم و خروج گاز زیادی از راه مقعد میشود.
نفخ
دستگاه گوارش
بسیاری
از مردم بخصوص در کشورهای صنعتی وافرادیکه با تکنیک پیشرفته کارهای زندگی خود را
انجام میدهند از نفخ شکم گله دارند. گازهائیکه در دستگاه گوارش وجود دارند عبارتند
از اکسیزن. ازت .ئیدروزن. متان و گاز کربنیک که دارای بوی بد نیستند و یک سری
گازهای بدبو که از تخمیر مواد غذائی هضم نشده بوجود میایند. گاز اکسیزن و نیتروزن
از بلعیدن هوا میباشند و افرادیکه بیشتر هواخوری میکنند بیشتر باد گلو مینمایند و
هوای خورده شده اکثرا با اروغ دفع میگردد گازهائیکه در روده انسان بوجود میایند بیشتر
در اثر نامنظم بودن حرکات روده و کندی حرکت غذا در روده ها و یا در اثر کمبود انزیمهای
گوارشی و ضعف عمل هضم بوجود میایند نوع غذا نیز در ایجاد نفخ شکم موثر است و
غذاهائی مانند شیر . مشروبات گازدار . کلم پیچ و کلم قمری . عدس .باقلا . کاهو . پیاز.خام.
سبزیجات خام . لوبیا میوه های نارس و انگورهای پوست کلفت سبب افزایش گاز در روده
ها میگردند برای برطرف نمودن نفخ شکم لازم است ابتدا سبب ان معلوم گردد اگر نفخ
شکم مربوط به بدی برنامه غذائی باشد باید ضمن پرهیز از غذاهای نفاخ برنامه غذائی
را اصلاح کرد و اگر نفخ در اثر اضطراب و ناراحتی های عصبی باشد چون اضطراب در امر گوارش وقفه ایجاد میکند باید
نسبت به رفع ان و ایجاد ارامش عصبی اقدام شود بعلاوه باید غذا را با ارامش و تانی
جوید و فرو برد تا خوب با اب بزاق مخلوط شده و دستگاه عصبی نیز برای هماهنگی کارهای
گوارشی فرصت کافی داشته باشد اگر نفخ شکم از کندی حرکات روده باشد با مصرف داروهائی
نظیر رازیانه بو داده و زیره سیاه و سایر داروهای ضد کندی حرکات روده که از همه
انها بهتر معجون راوند است میتوان نسبت به تنظیم حرکات روده ها و تخلیه منظم روده
اقدام نمود . گاهی نفخ شکم بگونه ای است که جز با خوردن مسهل زایل نمیگردد در این
حالت میتوان از مسهل سنای مکی و گل سرخ و یا سولفات دو سود یا بعضی روغنهای گیاهی
استفاده نمود و در افراد گرم مزاج از فلوس استفاده میگردد اما بعد از مصرف مسهل
انتخاب شده باید مدتی در مصرف غذا از نظر کمی و کیفی و فواصل زمانی دقت کافی مبذول
گردد تا بیماری ریشه کن شود. گاهی نیز سردی مزاج معده و ضعف ان سبب میشود که تخلیه
معده کند شده و تمرکز مواد غذائی در ان تولید گاز نماید این نفخ معده با حالتی که
هواخوری شده فرق دارد. این حالت نوعی بیماری است در صورتیکه هواخوری جزء بیماریها
محسوب نمیشود و در اکثر افراد سالم نیز موجود است.
این بیماری
با داروهائی نظیر اصل سوس (مغز ریشه شیرین بیان ) پرسیاوشان .افسنطین و تخم کرفس
از هر کدام دو مثقال برطرف میشود و اگر با این منضج بر طرف نشد به دنبال ان باید
مسهل سنا خورده شود. معجون راوند نیز برای این افراد مفید است یکی دیگر از عوامل تولید
گاز در روده ها اختلال در هضم و جذب مواد نشاسته ای و ورود این مواد هضم نشده در
روده فراخ است این مواد در روده فراخ وسیله باکتریها تخمیر شده و گاز ئیدرزون تولید
میگردد و همچنین افرادی که لاکتوز شیر در روده انان خوب هضم نمیشود و وارد روده
فراخ میگردد لاکتوز نیز در روده فراخ این افراد وسیله باکتریها تجزیه شده و سبب
تولید گاز ئیدروزن و بالاخره نفخ شکم میکند. مقداری از گازهای تولید شده در دستگاه
گوارش مرتب وارد رگهای خونی اطراف این دستگاه شده و در خون حمل میشوند و زمانیکه
به ششها میرسند ششها این گازها را گرفته و از بدن بیرون میفرستند از این جهت است که بوی بد دهان را نمیتوان همیشه به
خود دهان نسبت داد به همین دلیل
است که بوی سیر از دهان گاهی پس از 48 ساعت که از مصرف ان گذشته هنوز استشمام میگردد
(ضمنا لازم به یاد اوری است نوعی بوی بد دهان موجود است که همیشگی است و مربوط به
دندانها نبوده بلکه مربوط به پرورش نوعی میکرب مخصوص است در ششها و دستگاه گوارش و
این بیماری را پزشکان سنتی مرض بخر میگویند جهت مداوای این بیماری ضمن مصرف انتی بیوتیک
مریض باید چند مسهل بخورد تا دستگاه گوارش او نیز کاملا پاک گردد یکی دیگر از
گازهائیکه در اثر تخمیر در روده فراخ به وجود میاید گاز متان است در بعضی افراد
تولید این گاز در روده فراخ بحدی است که اگر هنگام خروج این گاز از مقعد شعله ای
به ان نزدیک کنیم گاز با شعله ابی رنگ ملایمی میسوزد.
دفع گاز از مقعد وسیله افراد مختلف متفاوت است به طور کلی افرادیکه انزیمهای تجزیه کننده مواد غذائی در انها کمتر میباشد و یا حرکات دستگاه گوارش انان منظم و طبیعی نیست و یا تخلیه معده و روده انان خوب انجام نمیشود دفع گاز از مقعد انان بیشتر است گاهی بیمار شکایت از نفخ و درد شکم در اثر نفخ روده ها میکند در صورتیکه علت درد وجود گاز زیادی در روده ها نبوده بلکه ممکن است در اثر عوامل دیگری باشد که بیمار به ان واقف نیست و این به عهده پزشک است که اسباب درد و ناراحتی را ریشه یابی کند.
ضعف رفتن استخوانها مانند ضعف ساق پا یا اعضای دیگر بدن در اثر سردی مزاج و رطوبات بدن است اینگونه افراد میتوانند با خوردن مقداری عسل یا نبات یا شکرنی و یا مواد غذایی دیگر گرم مزاج ضعف را بر طرف نمایند و اگر به این طریق مرتفع نشد باید از مسهل های گرم مزاج استفاده شود ضمنا ضماد اب گرم و نمک به عضوی که ضعف میرود مفید است. در صورتیکه پا یا دیگر استخوانهای بدن شدید بوده و ادامه داشته باشد باید از داروی مسکن استخوان که با پودر سورنجان و استخوان سوخته ساخته میشود و از معاجین مربوط مانند معجون فیقرا استفاده گردد.
در بعضی از افراد کف پاها و یا از مچ پا به پایین بخصوص شب ها داغ میشود و در ان عضو احساس گرمی میکنند بطوریکه هنگام خوابیدن پاهای خود را از لحاف بیرون میگذارند اطباء سنتی پیشنهاد میکنند که اینگونه افراد نمک طعام را در اب حل کرده و چند شب هر دفعه حدود نیم ساعت پای خود را در اب گرم و نمک قرار دهند اگر به همین عمل بهبودی حاصل شود که همین عمل طریق مداوا باشد و گاهی که ناراحتی ظاهر میگردد میتوان به طریق مذکور عمل نمود و اگر ناراحتی به طریق فوق بر طرف نشود باید در پاها ان قسمت که بیشتر احساس حرارت میشود زالو انداخته شود مثلا بهر پا سه عدد زالو انداخته شود در بهبود این مرض اثر قابل توجه دارد.
